Sint Bonaventura
Bezieling en bezinning in het onderwijs

100 jaar Sint Bonaventura - Jubileum congres, 16 november 2018

Inmiddels kunnen we terugkijken op een geslaagd jubileumfeest, een relevant symposium, een sfeer- en betekenisvol samenzijn in de St. Jan en een gezellige gezamenlijke maaltijd.

Lees hieronder een interview met de hoofdspreker, de wijsgerige pedagoog Wilna Meijer.

Haar lezing zullen we binnenkort publiceren als de vierde Bonaventura lezing. Aangevuld met de lezingen van de andere sprekers.
De eerste 3 Bonaventura lezingen zijn inmiddels niet meer als boekje verkrijgbaar, maar de digitale versies kunt u downloaden op de pagina "publicaties" op deze site.

Onderwijs moet weer terug naar de basis

Wie is Wilna Meijer?

“Sinds enkele maanden gepensioneerd universitair hoofddocent pedagogiek aan de Rijksuniversiteit Groningen. Veertig jaar lang bestudeerde ik het onderwijs en opvoeding. Ik ben tot de conclusie gekomen dat het onderwijs weer terug moet naar waar het om begonnen is. Nu is het onderwijssysteem vooral gericht op het afleveren van arbeidskrachten ten behoeve van het economisch gewin. Het zou moeten gaan om de algemene vorming, om het ontwikkelen van een brede blik en ruime horizon.”

Moet de boel op zijn kop?

“De hele samenleving is in de ban van de economie. Presteren onder tijdsdruk, jachtig, efficiency, meer en sneller. Dat is geen klimaat dat geluk en vrijheid van mensen stimuleert. Het onderwijs zou meer algemeen vormend moeten zijn, dat is juist gebaat bij aandacht en rust. Dit lijkt een gevecht met de rug tegen de muur en tegen de bierkaai, maar dat is geen reden om bij de pakken neer te zitten.”

Waarom een spreekbeurt met deze strekking bij de katholieke onderwijzers?

‘’Juist het bijzonder onderwijs kan behulpzaam zijn bij een omwenteling. Bij dit onderwijs staat de overheid van oudsher op afstand. Deze relatieve autonomie maakt de weg vrij om de brede algemene vorming nieuw leven in te blazen. Als, net als in Frankrijk, al het onderwijs onder de directe hoede van de staat zou komen, dan zou de greep van de staat en de politieke waan van de dag op het onderwijs nog groter worden. Dat moeten we echt niet willen.”

Oh nee?

“Die invloed is al veel te groot. De overheid fungeert als een soort van bovenmeester die opleidt ten behoeve van de arbeidsmarkt. Terwijl het veel meer zou moeten gaan over kunst, burgerschap, geschiedenis, kritisch denken, reflectie en vrijheid. Ook godsdienstonderwijs is van groot belang. In tegenstelling tot wat we dachten, zien we de rol van godsdiensten immers wereldwijd al maar groter worden. Dit soort onderwijs vergt aandacht, verdieping, tijd en ruimte. Nu zijn we met zijn allen meer de slaven van de toetscultuur. De geldt ook voor de leerkrachten, ook die zouden veel meer ruimte moeten krijgen om hun enthousiasme en passies te kunnen uitdragen.”

Wat moet de rol van de overheid zijn?

“Zorgen voor het nodige geld en dat over maken aan de samenleving. Aan de kunstwereld, de medische sector, het onderwijs. Allemaal stuk voor stuk sectoren die als het goed is verder kijken dan de belangen van aandeelhouders, de grote banken en bedrijven. Het algemeen belang moet weer voorop en al die andere belangen zouden dat algemene belang moeten dienen. Nu is het te vaak andersom.”

Dus we moeten nu allemaal subiet linksig gaan stemmen?

“Dat doe ik doorgaans wel. Maar tot nog toe heeft dat niet veel geholpen. Bovendien is het niet zo simpel. Het CDA is van oudsher de partij die dwars ligt als andere het bijzonder onderwijs de nek willen omdraaien. In die zin ben ik dus ook fan van het CDA. Ja, het leven is best ingewikkeld.” 

bron:
AOb-onderwijsblad-november 2018