Sint Bonaventura
Bezieling en bezinning in het onderwijs


Het wat, het hoe, het waartoe.

Anno 2020 lijkt de discussie over het onderwijs steeds meer in een loopgraven oorlog te ontaarden. In de nieuwsbrief van april 2020 schreven we 
De discussie over het waartoe, oftewel over het wat en hoe en het waarom van het onderwijs lijkt te verharden. Mede ten gevolge van de tendens om zoveel mogelijk zaken te uniformeren, centraal te regelen, steeds gedetailleerder in te vullen. Ook zijn besturen steeds groter zijn geworden en zijn de gemeentelijke overheden zich intensiever met het onderwijs gaan bemoeien.
Onlangs las ik hoe de voorzitter van een CvB van een grote onderwijs stichting die vernieuwing hoog in het vaandel heeft staan met op een bijdrage reageerde met de opmerking "oud denken". 
Oud denken, discussie gesloten. Terwijl je toch zou denken dat de keuze voor vernieuwing en de bereidheid om met elkaar in gesprek te blijven hand in hand dienen te gaan. De vergadering van de vaste Kamercommissie over curriculum-nu en de bijdragen van de verschillende insprekers bevestigen het beeld van een zich verhardende discussie. Het moge duidelijk zijn dat daar niemand mee gebaat is. 

Onlangs verscheen bij de vereniging van christelijke intellectuelen, het Thijmgenootschap, het boekje "Plato en de sofisten, een spiegel voor onze tijd". Over twee pedagogische stromingen met, te kort, te summier samengevat, respectievelijk aandacht voor kennis of voor vaardigheden, voor waarheid of nuttigheid. Deze discussie wordt geplaatst binnen de thematiek van de post-truth-tijdperk, de selfie cultuur en het narcistisch individualisme. En het gangbare beeld van de tegenstelling tussen Plato en de Sofisten als de waarheidszoeker versus de klantgerichte goedverdieners wordt genuanceerd op een manier die nuttig kan zijn in het vastgelopen onderwijsdebat. Een dergelijke benadering, gebaseerd op de bereidheid om met elkaar werkelijk in gesprek te blijven, lijkt mij zinvoller dan de formele uitweg die zich momenteel binnen de politiek lijkt aan te dienen, het instellen van een permanente curriculum commissie. 

Verschillende auteurs wijzen er op dat zo'n gesprek ook veronderstelt je te bezinnen op je eigen drijfveren. Dat deed me denken aan een stukje van
 Arnon Grunberg:
Identiteit

Hoeveel identiteit heeft de mens nodig?
(...) De Franse denker Jacques Lacan zegt dat identiteit niets anders is dan het verlangen iemand te zijn.
We zullen eraan moeten wennen dat onze identiteit niet gebaseerd is op afkomst, maar op een verlangen.  
(Volkskrant 31 mei 2010)

Onderwijs en emancipatie
Bij de opening van het academisch jaar in 2018 citeerde minister van Engelshoven de theoloog Erik Borgman. Daar was hij niet blij mee, en aanleiding tot een schriftelijke reactie over onderwijs en emancipatie, over vertrouwen.

E-mailen
Bellen
LinkedIn