Sint Bonaventura
Bezieling en bezinning in het onderwijs


Raymond Hintjes stelt zich voor.

Als kandidaat voorzitter schreef Raymond in juni 2022 onderstaande tekst over de toekomst van Bonaventura.

Waarom zoeken jullie de levende bij de doden?’

Deze woorden kregen de vrouwen te horen bij het graf van Jezus, toen zij deze bezochten. Zij waren in alle vroegte naar het graf te gaan om het lijk van Jezus te balsemen volgens de joodse gebruiken. Ze waren in rouw en op deze manier konden zij een laatste eer bewijzen aan de overleden Jezus. Helaas was een einde gekomen aan zijn missie. Zij hadden zelf het dode lichaam van Jezus van het kruis gedragen en ten grave gedragen!

Geen hoop meer! Einde oefening! Wat had het allemaal nog voor zin om verdere energie en tijd te besteden. Tijdens de afgelopen twee jaar dat ik bestuurslid voor Bonaventura heb mogen zijn, is mij opgevallen dat wij ons regelmatig bezig houden met de vraag of er nog plek is voor een katholieke lerarenvereniging en hoe zo’n vereniging er mogelijk over vijf of tien jaar uitziet. Regelmatig vanuit het pessimistische beeld dat niemand meer zit te wachten op een lerarenvereniging die zich nadrukkelijk positioneert binnen de katholieke traditie. Ik zou graag willen stoppen met deze denkexercities. De eerlijkheid gebied mij om te zeggen dat ik niet weet hoe Bona er over vijf of tien jaar uitziet. Maar ik geloof ook niet dat het heilzaam is. Als we zelf niet meer geloven in of twijfelen aan de levensvatbarheid en relevantie van onze vereniging dan graven wij ons eigen graf. Dan dragen wij zelf Bona ten grave en dan kunnen we het stoffelijke overschot misschien nog een keer eer bewijzen door een mooie reflectie op welke betekenis Bona heeft gehad in haar 105 jarige bestaan, maar haar rol is uitgespeeld. De vrouwen aan Jezus’ graf werden niet direct overtuigd door de aanblik van het lege graf en de woorden die tegen hen gesproken waren. Zij geloofden pas dat Jezus levend was doordat zij de hint om Jezus’ woorden te herinneren begrepen en zich ook daadwerkelijk Jezus worden herinnerden. Zij realiseerden zich dat de de situatie weliswaar veranderd was na de kruisiging van Jezus, maar dat dit niet het einde was: maar een nieuw begin. 

Ook als het huidige tijdsgewricht ogenschijnlijk tegen ons is er geen reden tot hoop of geloof lijkt te zijn, komt het juist aan op geloof. Geloof is namelijk niet in lichtgelovigheid iets aannemen waar geen goede redenen voor zijn, maar is in de eerste instantie je toewijden aan een zaak waarvan wij vinden dat het zinvol is. Een zaak waar je je hart aan wil geven zoals de letterlijke betekenis van het Latijnse credere behelst. Ik heb mij niet kandidaat gesteld voor het voorzitterschap van Bona om tegen beter weten in een ten dode opgeschreven vereniging aan de beademing of het infuus te laten hangen, maar omdat ik geloof dat een katholieke lerarenvereniging anno 2022 nog steeds relevant is en nog steeds relevant kan blijven. De vraag is niet of er een plek is voor Bona, maar de vraag is hoe wij onze relevantie voor het voetlicht brengen. Hoe wij relevant kunnen zijn voor onze leden, maar ook voor de AOb in brede zin. Goed onderwijs gaat immers niet alleen over goede arbeidvoorwaarden waarmee leraren hun werk goed kunnen verrichten. Het gaat ook niet over de oplossingen van het lerarentekort. Het zijn zeker belangrijke rand voorwaardelijke zaken, maar het zijn niet de bepaalde factoren die maken dat het onderwijs dat wij als persoon bieden, goed onderwijs genoemd worden. 

Als onderwijspersoneel worden wij steeds vaker ook in ons persoonlijke werk geconfronteerd met de nadruk op wat economisch gezien nuttig is, wat meetbare interventies zijn, die evident based of informed zouden moeten zijn. Alles gericht om onze leerlingen zo effectief en zo snel mogelijk op te leiden voor de arbeidsmarkt. In onze samenleving wordt de nadruk steeds meer gelegd op het economische nuttige en het meetbare. Het doel van onderwijs wordt dan vooral gezien als het opleiden van kinderen voor de arbeidsmarkt. Deze neiging tot economisering en marktdenken geldt ook voor hoe scholen tegenwoordig opereren om leerlingen te werven. Onderwijsconcepten, activiteiten binnen de school en het lessenaanbod worden dan instrumenten om ouders en leerlingen ervan te overtuigen dat zij voor deze school moeten kiezen. Als het economische rendementsdenken en instrumentalisering leidende principes worden dan lopen we het risico dat alles wat van uiteindelijke waarde is nauwelijks aandacht krijgt. Instrumentele waarden krijgen dan de status van intrinsieke waarden. Dit zijn reële uitdagingen waar ook leerkrachten in het bijzonder onderwijs mee te maken krijgen.

Binnen alles wat op ons afkomt in het onderwijs, zij het de waan van de dag, de door de overheid vastomlijnde eindtermen, de sturing op resultaat en meetbaarheid, de onderhandelingen over arbeidsvoorwaardes en salarissen, ervaar ik het juist als een enorme steun dat ik binnen Bona collega’s kan ontmoeten die net als ik graag voor ogen willen houden waarom wij in eerste instantie in het onderwijs zijn gaan werken: het geven van goed onderwijs dat bij jonge mensen uitnodigt om zich in dialoog met anderen te vormen en het verlangen te wekken om de goede samenleving van de toekomst zelf vorm te geven, waarbij ieders talent op een zinvolle en goede manier ontwikkelt en ingezet mag worden. Met andere woorden Bona kan zoals professor Erik Borgman 2 jaar geleden tijdens onze alv sprak ‘een organisatie van professionals [zijn] die na willen denken over [onze] eigen professionaliteit.’ Het gaat hierbij om onze professionele identiteit, de verbinding met onze persoonlijke waarden en inspiratiebronnen. Juist op die zaken zouden wij ons moeten profileren! Om deze reden hebben wij ook een nieuwe formulering gezocht van de zgn. derde doelstelling van Bona en deze in onze statuten in ere hersteld. 

Vanzelfsprekend laten wij ons binnen Bonaventura inspireren door de katholieke traditie, maar in brede zin is dat ook een uitnodiging aan anderen om na te denken over de eigen professionele identiteit en normativiteit vanuit de eigen levensbeschouwelijke identiteit. In die zin willen wij dan ook niet alleen een bijdrage leveren aan de onderwijsvisie van onze leden, maar ook kritische gesprekspartner zijn die anderen uitdagen om hierover na te denken. Elke vereniging die bestaat uit leden die vanuit een eigen engagement werken in het onderwijs staan voor de uitdaging om een levende visie te ontwikkelen op wat het betekent om goed onderwijs te geven en zou zich moeten hoeden om een al te smalle definitie van goed onderwijs te hanteren in instrumentalistische termen. Bona kan hier samen met CVHO een constructief-kritische stem leveren. 

Vorig jaar ontving ik het volgende bericht via social media: “Hoi meneer Hintjes! Ik weet niet of u mij nog kent, maar ik ben een oud-leerling van u. Ik wil u een berichtje sturen omdat ik vind dat u een verschil hebt gemaakt in mijn leven en daarvoor wil ik u bedanken. Het is inmiddels 5 jaar geleden dat ik op het Blariacum zat. Uw lessen vond ik, ook al deed de klas niet altijd goed mee, erg interessant. Uw manier van denken over bepaalde onderwerpen en hoe u met situaties omging. Ik heb veel gehad aan de dingen die u ons heeft geleerd. Ik studeer nu zelf Social Work en wil mensen helpen. Blijf uzelf en ga zo door, het doet er toe!” Deze persoonlijke reactie van een oud-leerling maakte mij onlangs duidelijk dat authentieke leraren, die in hun onderwijs persoonlijke waarden professioneel weten in te brengen, van grote betekenis kunnen zijn voor leerlingen.

Een leraar die met hart en ziel in het onderwijs werkt durft zichzelf in het spel te brengen. Leerlingen kunnen van zo’n leraar leren dat ze van betekenis kunnen zijn zonder dat zij verwachten dat de wereld zich zonder meer schikt naar hun wensen. Authentieke leraren leren leerlingen betekenis te vinden door zelf van betekenis te zijn! Om dit te kunnen doen is in het onderwijs de vrijheid noodzakelijk voor de leraar om eigen professionele afwegingen te maken, vooral als het gaat over het inzetten van persoonlijke waarden en idealen ten dienste van het onderwijsproces. Dit is geen indoctrinatie. Als leraar geef je je leerling de ruimte om zichzelf te ontdekken, de eigen identiteit vorm te geven, en de eigen levensovertuiging te verwoorden in gesprekken met anderen. Want in de ontmoeting met de ander kan de leerling leren wie die is, wie die wil zijn en welke bijdrage aan de samenleving die wil geven. 

Een vereniging als Bonaventura kan helpen om de vrijheid van onderwijs niet te zien als een bedreiging, waarbij bepaalde groepen mensen worden uitgesloten van onderwijs omdat ze niet tot onze levensbeschouwelijke traditie behoren. Vrijheid van onderwijs biedt juist kansen omdat ze een open uitnodiging is om zelf actief vorm te geven aan goed onderwijs dat van betekenis is voor leerlingen. Binnen Bonaventura zijn wij van mening dat de katholieke traditie hier zinvolle dingen heeft in te brengen, omdat onder een visie op goed onderwijs visies schuilgaan over de mens en het goed samenleven, visies die onder andere vorm krijgen binnen religieuze en levensbeschouwelijke tradities. Ik wens voor ons als Bonaventura dat wij onze levensvatbaarheid niet laten afhangen van meetbare doelen (zoals ledenaantallen, aantal georganiseerde activiteiten, bereik van nieuwsbrieven, volgers op social media, etc…).

Natuurlijk is dat allemaal niet onbelangrijk maar ons succes hangt hier niet van af. Laten we ons vooral richten op het delen van een zinvol en inspirerend verhaal over wat wij verstaan onder goed onderwijs en welke waardevolle dingen de katholieke traditie ons daarbij aanreikt. Laten we anderen uitnodigen om ook hun zinvol en inspirerend verhaal te delen en met ons mee te doen. Mooi als zij dat samen met ons in verenigingsverband willen doen, maar nog belangrijker is dat zij dit gaan doen. Ook daarin ligt succes. Voor mij persoonlijk geldt de sociale leer van de katholieke kerk een belangrijke inspiratiebron: de waardigheid van ieder mens, het belang van de school als sociale gemeenschap, solidariteit met anderen binnen en buiten de school en het streven naar een rechtvaardige wereld waarin oog is voor de kwetsbaren en voor de gewetensvrijheid van ieder mens. Deze inspiratiebron helpt mij om leerlingen hun volwaardige plaats in het leven te laten innemen, als zelfstandige en vrij individuen die een bijdrage leveren aan een menswaardige samenleving. Ik heb een diep geloof dat er nog steeds veel leraren van goede wil te vinden zijn die net als ik zich willen inzetten voor zaken als sociale gerechtigheid, compassie, solidariteit en het bouwen aan een menswaardige samenleving of zij dat nu doen vanuit een katholieke (christelijke) inspiratiebron of andere levensbeschouwelijke bronnen.


Eerder schreef hij, toen hij zich kandideerde voor het bestuurslidmaatschap het volgende:

Raymond Hintjes

Wie ben ik en wat voor mens wil ik zijn? Belangrijke vragen die in mijn lessen centraal staan. Ik ben Raymond Hintjes, 42 jaar en woon in Roermond.  Ik werk als docent levensbeschouwing op het Blariacumcollege. Zingevingsvraagstukken en de rol die religie daarin kan spelen hebben mijn interesse. Ik heb persoonlijk ervaren dat religie een beknellend systeem kan zijn waardoor mensen beschadigd raken, maar ik weet ook dat religie een inspiratiebron kan zijn om je in te zetten voor sociale gerechtigheid.

Ik zie het als mijn morele verantwoordelijkheid om personen die onrecht is aangedaan te steunen en daarom spreek ik mij uit tegen onrecht. Ik ben actief als voorzitter van stichting Reclaimed Voices die opkomt voor slachtoffers van seksueel misbruik binnen gesloten religieuze gemeenschappen. Deze rol biedt mij de kans mij betekenisvol in te zetten door een stem te geven aan hen die moesten zwijgen.

In mijn werk als docent levensbeschouwing ervaar ik dat het niet altijd vanzelfsprekend is dat er op school expliciet aandacht is voor de persoonsvorming van leerlingen. Efficiency, technocratisch denken en het economische nutperspectief zijn ook in het onderwijs vaak leidende principes. Hierdoor lijkt de aandacht vaak vooral uit te gaan naar het opleiden van leerlingen voor een vervolgopleiding of een toekomstig beroep.

In Limburg lijken veel scholen te worstelen met hun katholieke grondslag. Soms omdat schoolleiding en personeel weinig affiniteit hebben met de katholieke achtergrond. Vaak ook omdat men onvoldoende weet dat de katholiciteit van een school kansen biedt om leerlingen iets mee te geven voor het leven, zodat zij als vrije en verantwoordelijke volwassen kunnen bijdragen aan een humane samenleving.

Als docent wil ik graag mijn leerlingen aansporen om te leven vanuit eerbied voor zichzelf, de Ander en het leven als zodanig. Leven vanuit medemenselijkheid en een bijdrage leveren aan sociale gerechtigheid maakt dat ik werk in het onderwijs om een bijdrage te leveren aan de vorming van jonge mensen. Het leven van Jezus van Nazareth is daarbij een belangrijke inspiratiebron.

Als toekomstig bestuurder van Sint Bonaventura wil ik graag mijn bijdrage leveren aan het bevorderen van goed onderwijs, met oog voor de persoonsvorming van leerlingen en bezield docentschap.

LinkedIn:
https://www.linkedin.com/in/raymond-hintjes-48957317/




.

E-mailen
Bellen
LinkedIn