Sint Bonaventura

Bezieling en bezinning in het onderwijs

ACTUEEL

CORONA
Inmiddels hebben we wereldwijd kennis gemaakt met de ontregelende kracht van een virus. Alhoewel we op 12 maart nog wel onze nieuwe brochure over "de pedagogische betekenis van de onderwijsvrijheid" hebben kunnen presenteren op de studiedag van de Vereniging Docenten Levensbeschouwing en Godsdienst, is de Logia bijeenkomst van 11 maart niet doorgegaan.

Dat laatste geldt inmiddels sinds 13 maart tot nader orde ook voor alle congressen, lezingen en vieringen die we op deze site en in onze leden- en nieuwsbrieven onder uw aandacht hebben gebracht. Op de 13e stonden we nog voor een gesloten deur in Utrecht waar de bijeenkomst "Duurzame duurzaamheid", een mede door het Franciscaans studiecentrum georganiseerde bijeenkomst waar de vraag naar de betekenis van de persoonlijke bekering, naar de verhouding tussen persoonlijke levensstijl en het politieke en maatschappelijke een van de geagendeerde aandachtspunten was. Een vraag die (vanuit een heel eigen invalshoek) door de Rotterdamse filosoof/ecosoof, tevens een van de initiators van Rotterdam Vakmanstad, dr. Henk Oosterling ook aan de orde werd gesteld op de VDLG studiedag. 

Daarmee vervalt de komende tijd de mogelijkheid om op congressen, vergaderingen en studiedagen onze bijdrage te leveren aan het openbare debat en onze producten onder de aandacht te brengen. Maar ontstaat er meteen meer tijd om ons op andere zaken te richten, om de vereniging intern te versterken, met de leden in gesprek te gaan en in te zetten op een grotere actieve deelname van leden. (geplaatst 2020-03-15)

NIEUWE NIEUWSBRIEF
De laatste nieuwsbrief van Sint Bonaventura over corona en onderwijs, sociale onthouding en vasten, de pedagogische betekenis van de vrijheid van onderwijs, vieren via internet is ook online te lezen.

LOGIA  
Logia is begonnen in België en sinds enige jaren ook uitgewaaierd naar Nederland. En is een podium voor het gesprek over de bijdrage van het Katholiek Sociaal Denken aan de maatschappelijke discussies over de sociale "kwestie" met als doel het bevorderen van publicaties om deze inzichten in het bredere maatschappelijk debat naar voren te brengen. Zowel de Belgische als de Nederlandse Logia site geven een goed beeld van deze opzet. De site's geven een overzicht van wat er mede dankzij Logia zoal is gepubliceerd.

Samen met VKMO/Logia-Nederland heeft Sint Bonaventura vorig jaar het initiatief genomen om een dergelijke groep op te zetten voor onderwijsprofessionals, voor leraren e.a. uit alle sectoren van het onderwijs, om met elkaar te reflecteren op onderwijsvraagstukken als opstap naar publicaties.De eerstvolgende bijeenkomst is op 15 april. En ook op 10 juni komen we dit schooljaar nog een keer bij elkaar. (geplaatst 19-06-2019) (bijgewerkt: 2020-03-15)

CURRICULUM.NU
Kijk hier voor een korte kanttekening vanuit Sint Bonaventura op de plannen van curriculum.nu

In de inleiding bij de recent gepubliceerde 4e Sint Bonaventura-lezing worden de plannen, met een verwijzing naar het Bijbelse verhaal over de bouw de toren van Babel, een Babylonisch project genoemd. Op allerlei niveau's wordt er door de betrokken (en niet-betrokken!) langs elkaar heen gepraat. Door belangentegenstellingen, tegengestelde visies en de verschillende niveau's waarop men betrokken is bij het onderwijs, niveau's waar dan weer allerlei competenties aan worden gekoppeld - denk aan de HBO-lerarenopleidingen, pedagogische, didactische en onderwijskundige vakgroepen of faculteiten, de inspectie, het ministerie, de raden en de lerarenorganisaties - lijkt het primaat van de onderwijspraktijk steeds meer ondergesneeuwd te zijn geraakt. Dat in dit geweld de leerling uiteindelijk de dupe is, blijkt wel uit de groei van ongeletterdheid, van de daling in de rekenvaardigheid, etc. En uit het afhaken vaan de leraren. Het lerarentekort is daar de beste illustratie van.

Babylonisch is het curriculum.nu project ook door haar toren hoge ambities. Dat blijkt o.a. uit het feit dat het, natuurlijk niet absolute, maar wel klassieke en in de Nederlandse situatie vruchtbaar gebleken  onderscheid tussen het (minimale) wat en het hoe in de voorstellen aan de kant wordt geschoven.  Dat gebeurt o.a. door de wijze waarop de essentie van de opdracht zoals die vanuit de huidige onderwijswetgeving begrepen dient te worden, namelijk de
 evaluatie en reflectie op leerdoelen en eindtermen is aangepakt. Via allerlei omwegen (grote opdrachten, bouwstenen, leergebieden), via mogelijke inhouden en werkwijzen zegt men de basis te willen leggen voor de nieuw te formuleren kerndoelen en eindtermen. Deze laatste dienen uitkomst te zijn van een breed maatschappelijk debat, van een debat tussen onderwijs, vervolgopleidingen, deskundigen, politiek en samenleving. Het leerplan, de uitwerking van doelen naar inhoud, m.a.w. het curriculum is aan de vaksecties, het lerarenteam, de school.

Op de Algemene Vergadering van 29 november 2019 heeft de AOb zich over de plannen gebogen. En zijn de resultaten van een enquête onder de AOb leden gepresenteerd. Het gesprek over nut en noodzaak van een landelijk curriculum zal nog wel een hele tijd doorgaan. Inmiddels is er een vervolg enquete, die aansluit bij de mogelijke uitkomsten van kamerdebat dat inmiddels heeft plaatsgevonden. Zie o.a. de site van de AOb voor meer informatie over de manier waarop de AOb zich t.o.v. deze plannen opstelt. (geplaatst 19-06-2019) (bijgewerkt: 2020-03-15)

ARTIKEL 23 
In de loop van 2019 vond er een raadpleging plaats door de Onderwijsraad over artikel 23 van de grondwet. We zijn het aan onze stand verplicht om hier iets van ons te laten horen. Mede omdat iedere tijd om een relevante invulling  van (de vrijheid van) onderwijs vraagt. Anno 2019 is het bestaansrecht van het duale stelsel eigenlijk geen discussiepunt. Het lijkt ons eerder dat we in deze discussie de vraag naar de verhouding tussen de professionele en pedagogisch gemotiveerde autonomie van de leraar en de school versus de steeds specifiekere wet- en regelgeving m.b.t. het onderwijs en de toenemende rol van de onderwijsinspectie aan de orde moeten stellen.

Geïnteresseerd in een beeld van onze gedachte vorming hierover, mogelijk om een rol daarin te spelen? Uw reacties zijn welkom,  kijk hier.  Daar heeft u toegang tot allerlei relevante informatie over dit dossier.

In de 4e Bonaventura-lezing over 'de pedagogische betekenis van de vrijheid van onderwijs' staat Wilna Meijer, vanuit een pedagogische invalshoek stil bij de actuele mogelijkheden en betekenis van artikel 23.

Bona-lid Bill Banning schreef voor de opiniepagina van het  AD een interessante bijdrage over katholiek onderwijs en sociale integratie die wij op de pagina "leden schrijven" hebben opgenomen.

En ook onze oud voorzitter Cees Akerboom staat in een bijdrage stil bij de betekenis van het bijzonder onderwijs. Ook deze bijdrage is natuurlijk ook op de pagina "leden schrijven" opgenomen

Op maandagavond 23 september jl.  zijn de fractievoorzitters van VVD en ChristenUnie, Klaas Dijkhoff en Gert-Jan Segers met elkaar in debat gegaan over de dilemma's en kansen van Artikel 23.  Kijk  hier voor de uitnodiging. Hier voor de registratie van het debat en hier voor de originele en kundige inleiding van PG Kroeger.
Wat dat debat duidelijk heeft gemaakt is dat er geen enkele politieke meerderheid lijkt te zijn om het artikel zelf te discussie te stellen. Wel kwam regelmatig de vraag aan de orde of de overheid voldoende mogelijkheden heeft om in te grijpen bij misstanden. Bij situaties waarin de vrijheid van onderwijs ("Het geven van onderwijs is vrij") misbruikt wordt. Beide politici leken daarbij een voorstander van (weer) meer regelgeving. 
Over het nut en noodzaak daarvan heeft Bonaventura zo zijn twijfels. Op de eerste plaats omdat het bij de aanleiding voor al die bespiegelingen (met name het gedoe rondom het islamitische Haga lyceum te Amsterdam) vooralsnog om vermeende misstanden gaat. Op de 2e plaats om dat bij echte, d.w.z. evidente, misstanden er mogelijkheden zijn in het strafrecht. Op de 3e plaats omdat wij van mening zijn dat wet- en regelgeving niet gebaseerd moet zijn op incidenten. Die vragen om gerichte actie, niet om meer regelgeving die de vrijheid van onderwijs structureel onder druk kan zetten.

Ook de PvdA heeft zich recent over artikel 23 gebogen. Hun voorstellen lijken eenzijdig gericht op de positie van de leerling. Op het recht op onderwijs. Terwijl de huidige wettekst juist aanknopingspunten bevat voor een meer evenwichtige aandacht voor alle betrokkenen.  Aan een commentaar op die voorstellen wordt momenteel binnen Bonaventura gewerkt. Hier een link naar die voorstellen. We houden ons aanbevolen voor uw commentaar

OOK INTERESSANT

Op onze webpagina "congressen, lezingen, vieringen" een selectie van bijeenkomsten die u kunnen inspireren bij het geven en nadenken over het (katholiek) onderwijs.

TERUGBLIK 

DE TOEKOMST VAN HET ONDERWIJS IN LIMBURG
Op 29 november heeft in het Limburgse Wittem een congres over het onderwijs in Limburg plaatsgevonden. Onderwijs in een grensregio; onderwijs in een krimpregio; onderwijs dat in een paar decennia van lokaal en kleinschalig veranderd is in grootschalig en bestuurd door regionale of zelfs provinciale besturen; onderwijs dat traditioneel sterk verzuild was en waar nu de levensbeschouwelijke identiteit / inspiratie een vraag is geworden.
Naast de vraagstukken die in het hele land actueel stond de manier waarop de onderwijsproblematiek zich in Limburg openbaart centraal. Gekeken is naar de mogelijkheden en de bedreigingen. Met als doel het opstellen van een aantal concrete aanbevelingen met stappen die lokale politiek, onderwijsbesturen, leraren , leerlingen en ouders (medezeggenschap) zouden kunnen/moeten zetten gericht op het oplossen van gesignaleerde knelpunten. De resultaten van deze dag worden t.z.t. gepubliceerd.

Al bij het nadenken over de noodzaak van een dergelijk beraad, bij het ontwikkelen van de eerste plannen is de katholieke lerarenvereniging Sint Bonaventura-AOb/FNV door het Wittemer Beraad uitgenodigd om mee te werken. Inmiddels zijn ook de AOb/FNV, AOb-CVHO, CNV e.v.a. hierbij  betrokken. Naast 
Bona hebben ook CVHO  en AOb d.m.v korte inleidingen, statements en participatie in het gesprek deze dag input geleverd.  om de dag tot een succes te maken. 
(geplaatst 23-07-2019) (bijgewerkt: 2019-12-10)

DE SAMENWERKINGSSCHOOL EN MEDEZEGGENSCHAP
Op het WMS congres in november jongstleden heeft Bonaventura een workshop over dit onderwerp verzorgd. Kijk hier voor de PPPresentatie. Voor meer informatie en eventuele ondersteuning over de samenwerkingsschool in het algemeen en/of, meer specifiek, de omzetting van informele naar formele samenwerkingsschool kunt u hier contact opnemen met het bestuur van Sint Bonaventura.

Deze manier van werken past in onze strategie om ons ook expliciet buiten de AOb te profileren, onze ideeën onder de aandacht te brengen en zo ons netwerk en onze samenwerkingsverbanden uit te breiden.

IDENTITEITSDAG KATHOLIEK ONDERWIJS
In het verleden werd een dergelijke dag jaarlijks georganiseerd door alle bij het katholiek onderwijs betrokken organisaties. Meer recent kreeg dat op een interconfessionele wijze vorm tijdens het zgn. Paascongres.  Helaas lijken die tijden voorbij. Schoolbesturen en schoolleiders lijken op het gebed van de identiteit in het huidige tijdsgewicht liever los van de leraren, leerlingen en ouders op te trekken. Jammer maar voor Bona geen reden om dit soort dagen niet onder uw aandacht te brengen. En om zelf op dit soort dagen acte de presence te geven. 
Naast de (interconfessionele) Verusdag organiseren de in Verus georganiseerde katholieke bestuurders en directeuren ook de (katholieke) 
Identiteitsdag Katholiek Onderwijs. I.t.t. vroeger, en recenter bv bij de organisatie van het (interconfessionele) Paascongres, zijn andere betrokkenen bij het katholiek onderwijs niet meer bij de organisatie van deze dag betrokken. Ook Bona niet. Wij betreuren dat.

Op woensdag 6 november 2019 was er weer een Identiteitsdag Katholiek Onderwijs. Een van de hoofdsprekers op deze dag was Ger Biesta. Invalshoek was die dag het gedachtegoed van Laudato Si centraal. Hoe laten wij ons aanspreken door de oproep tot een ecologische bekering? Waar kunnen we in beweging komen, nieuwe wegen gaan? Op het gebied van pedagogiek, curriculumontwikkeling, gebouwen, energie, afval, personeelsbeleid zullen we onze verantwoordelijkheid moeten nemen, samen met andere spelers in het maatschappelijk veld. 

het Thijmgenootschap, de Stichting Thomas More en de Adelbertvereniging organiseerden een symposium over de interactie tussen robotica en vrije wil.

Op zaterdag 9 november 2019 organiseerde het Thijmgenootschap, de Stichting Thomas More en de Adelbertvereniging in Utrecht hun jaarlijks symposium. Dit jaar over de interactie tussen robotica en vrije wil. Onze afhankelijkheid van robotica en artificial intelligence neemt toe. 

En in tijden van lerarentekorten lijkt het erop dat sommigen de oplossing zien in het overbodig maken van de leraar. 
Menselijke taken, mogelijkerwijs  ook het lesgeven, worden overgenomen door robotica. Goedkoper voor de overheid, winstgevend voor de tech-bedrijven.

Verdwijnen menselijkheid en onze vrije wil? Of opent deze ontwikkeling juist de deuren naar een leven waar we, ongehinderd door menselijke beperkingen, onze vrije wil optimaal kunnen realiseren?
Het symposium start met enkele korte presentaties over de invloed van robotica in het dagelijks leven en werken. Nieuw dit jaar is ook de paneldiscussie aan het eind van het symposium, waarbij sprekers en deelnemers met elkaar in gesprek kunnen gaan over het onderwerp. 
Keynote sprekers waren: 
Ciano Aydin, Hoogleraar Philosophy of Existential Technology aan de Universiteit Twente en 
Frank Bosman, Cultuurtheoloog verbonden aan de Faculteit Katholieke Theologie van de Tilburg University.

BONAVENTURA OP DE RADIO 
LUISTER HIER:  Het alsmaar stijgende lerarentekort  Over oorzaak, gevolg en oplossing van het alsmaar stijgende lerarentekort een gesprek met Frank Cörvers (hoogleraar onderwijsarbeidsmarkt) en Willibrord van den Besselaar (voorzitter rk-lerarenvereniging St. Bonaventura - AOb/FNV). Zondag 8 september 11:00-11:15 

BONAVENTURA IN DE KRANT
In een artikel waarin de auteur betoogt dat er naast hogere salarissen ook andere zaken in het onderwijs om een oplossing vragen vragen om de onderwijscrises te lijf te gaan komt ook de voorzitter van Bonaventura aan het woord. 
(NRC dd 4 november 2019 bladzijde 10 - 11 - 2019)  

PRINSJESDAGVIERING
Alweer voor de 20e keer vond er op de ochtend van Prinsjesdag een interreligieuze viering plaats in de Nieuwe Kerk te Den Haag. Een registratie is hier te bekijken. En volgend jaar is er weer een Prinsjesdagviering. Save the date. 15 september 2020. Aanvang 10.30 uur.
Kijk hier voor de viering uit 2018

SINT FRANCISCUS EN DE SULTAN
In 2019 is het 800 jaar geleden dat Franciscus van Assisi in een periode van wapenstilstand tijdens de vijfde kruistocht de ontmoeting zocht met de leider van de moslims, sultan Malik al-Kamil van Egypte. Deze interculturele en interreligieuze ontmoeting is anno 2019 nog steeds een inspirerend en leerzaam voorbeeld. De paus had het westen massaal gemobiliseerd om ten strijde te trekken tegen de moslims. Als enkeling probeerde Franciscus deze spiraal van geweld te doorbreken. 
Lees hier verder over het belang van deze ontmoeting en hoe daar in het onderwijs aandacht aan kan worden besteed.  

BURGERSCHAP
Op 18 september 2091 was er op het Sint Jans Lyceum in Den Bosch een studiemiddag over burgerschapsvorming, georganiseerd door de NKSR, de Nederlandse Katholiek Schoolraad.  Sint Bonaventura is lid van deNKSR en is sinds jaar en dag vertegenwoordigd in het algemeen bestuur. 

DENKTANK DIVERSITEIT
De eerste helft van het schooljaar 19/20 zijn er op het hoofdkantoor van de AOb in Utrecht een aantal bijeenkomsten geweest van de AOB Denktank Diversiteit. De organisatie lag in handen van de AOb groepen Roze en Kleurrijk. Onderwerp is (seksuele) diversiteit en kansengelijkheid. Sint Bonaventura sluit hier graag bij aan. En wij zullen u dan ook informeren over volgende bijeenkomsten.

SOCIALE GERECHTIGHEID
En op 19 september 2019 organiseerde onze PC nevenknie binnen de AOb, het CVHO, een bijeenkomst over het thema ‘sociale gerechtigheid’. Naast een kritische beschouwing over de economie werd ook aandacht besteed aan het economieonderwijs in het Nederlands VO, aan het mens- en maatschappijbeeld dat via dit onderwijs verspreid wordt. Klik hier voor meer informatie.
Overigens deze problematiek komt de komende tijd nog vaker op de agenda. O.a. bij het CSC maar ook op een congres van VOO in 2020. 
Op 17-12 van 14 - 17.30 "De vergeten kracht in de economie" lezing van prof. Luigino Bruni. 
Deze lezing wordt georganiseerd door de stichtingen Thomas More, IMO en SBI onder de vlag van de stichting Christelijk Sociaal Congres op Landgoed Zonheuvel, Doorn

 VREDESWEEK 2019

Van 21 t/m 29 september was het weer Vredesweek. Het thema van de Vredesweek 2019 "Vrede verbindt over grenzen". PAX maakt dit jaar zelf geen lesmateriaal, Sint Bonaventura ook niet maar er zijn genoeg andere organisaties die dat wel doen. En daar wijzen we u graag op. En hier kunt u zich ook orienteren voor (les-)activiteiten in 2020.

LAUDATO SI - WEEK VAN HET KATHOLIEK ONDERWIJS
De jaarlijkse Week van het Katholiek Onderwijs vondt in 2029 plaats van 30 september t/m 4 oktoberLaudato Si zal, na de Week van het Katholiek Onderwijs, de komende tijd regelmatig in de belangstelling staan in de wereld van het katholiek onderwijs.

VOORUITBLIK

IDENTITEIT & DIVERSITEIT

De lezingenserie "IDENTITIEIT & DIVERSTITEIT" hebben we helaas moeten uitstellen tot een nader te bepalen datum. 

Op een nader te bepalendatum  begint een door Sint Bonaventura georganiseerde serie van drie masterclasses over identiteit en diversiteit. Op de eerste bijeenkomst, met als titel "Analyse van mijn ervaringen over integratie, segregatie en burgerschap", kunt u kennismaken met de ervaringen, ideeën en conclusies van onderwijsjournaliste Anja Vink.  

Daarna komen Samira Bouchiti (over burgerschap) en Húlya Uslu (over "lesgeven in de (groot)stedelijke context") aan de beurt. Men kan zich voor alle drie de bijeenkomsten inschrijven maar het is ook mogelijk om 1 of 2 van de bijeenkomsten te bezoeken. Als u geïnformeerd wilt worden over de nieuwe data en wanneer de inschrijving geopend wordt: mail  info@SintBonaventura.nl 

EN VERDER 

Een van de opdrachten die het bestuur tijdens de laatste ledenvergadering heeft gekregen is het, in samenspraak met de leden, ontwikkelen van een lange termijn visie, een 10 jarenplan. Onderdeel zullen, gezien de traditie van Sint Bonaventura, ongetwijfeld het 21 en 22 jubileum zijn als we in 2023 105 jaar en in 2028 110 jaar bestaan.

Op de pagina verenigingszaken leggen wij verantwoording af over hoe we de vereniging besturen. Maar de activiteiten die wij, zelfstandig of in samenwerking met andere partijen organiseren, zijn natuurlijk het belangrijkste. Zo leggen we de laatste hand aan de voorbereiding van de publicatie van de 4e Sint Bonaventura lezing en praten we mee over actuele knelpunten in onderwijs en opvoeding op bijeenkomsten van o.a. de AOb, VKMO, de VDLG, de CU, NKSR, het Wittemer beraad, de AOb-groep Openbaar Onderwijs en Bijzonder Algemeen Onderwijs  en het project versterking medezeggenschap.

Als gast én gesprekspartner worden we steeds vaker uitgenodigd op studiedagen van onderwijsorganisaties, ouderverenigingen, bisdommen, katholieke onderwijsbesturen en (confessionele) politieke partijen. In de maanden na de zomervakantie zullen we een workshop verzorgen op het congres "Versterking Medezeggenschap". Ook zijn we, in samenwerking met het Wittemer beraad, betrokken bij de organisatie van een conferentie over het onderwijs in (de krimpregio) Limburg. En zijn we, i.s.m. de NKSR, betrokken bij een studiemiddag over burgerschapsvorming.
Op de pagina "congressen, lezingen, vieringen" vindt u een uitgebreid overzicht van bijeenkomsten op het snijvlak van onderwijs, opvoeding en zingeving. Soms georganiseerd door Bonaventura, maar vaker in samenwerking met andere partijen. Daarnaast ziet u daar de nodige bijeenkomsten waarvan wij denken dat ze voor mensen werkzaam in het bijzonder onderwijs van belang (kunnen) zijn. 

Daarnaast praten we met verschillende bisdommen over mogelijkheden om elkaar te ondersteunen en samen te werken in activiteiten rondom de bezinning en toerusting van leraren (in het katholiek onderwijs).

(geplaatst 23-07-2019)


100 jaar Sint Bonaventura

Inmiddels kunnen we terugkijken op een geslaagd jubileumfeest, een relevant symposium, een sfeer- en betekenisvol samenzijn in de St. Jan en een gezellige gezamenlijke maaltijd. Lees hier een interview met de hoofdspreker, de wijsgerige pedagoog Wilna Meijer.

Haar lezing zullen we binnenkort publiceren als de vierde Bonaventura lezing. Aangevuld met de lezingen van de andere sprekers.
De eerste 3 Bonaventura lezingen zijn inmiddels niet meer als boekje verkrijgbaar, maar de digitale versies kunt u downloaden op de pagina "publicaties" op deze site.

(geplaatst 15-11-2018)

over zingeving in een multiculturele schoolomgeving    
over oude verhalen en eigentijds onderwijs    

En op 15 februari 2019 bezochten ruim 30 belangstellenden de startbijeenkomst van het project over zinvol omgaan met traditie in een multiculturele schoolomgeving. Over hoe in oorspronkelijke, oude verhalen fundamentele thema's aan de orde gesteld worden, thema's die ook in deze tijd nog steeds actueel zijn en een zinvolle rol kunnen spelen bij de persoonsvorming of identiteitsontwikkeling van alle leerlingen op de multiculturele en multireligieuze school.

Kijk hier voor meer informatie waarom we inclusiviteit en de multiculturele en multireligieuze school de komende tijd een centrale plaats geven in onze activiteiten. 

(geplaatst 15-02-2019)